Brytyjczycy komentują polską wojnę o Trybunał Konstytucyjny. Co mówi Nigel Farage?
Brytyjczycy niewiele rozumieją z polskiego sporu o Trybunał Konstytucyjny. Tutaj, w Zjednoczonym Królestwie żaden organ władzy nigdy nie złamał konstytucji. Ani prawicowy, ani lewicowy rząd nigdy nie miał pokusy, by obsadzić Trybunał Konstytucyjny swoimi nominatami. A premierowi, ani tym bardziej królowi, nie przyszłoby do głowy, by nocą wdzierać się do gmachu trybunału. A to wszystko dlatego, że nie ma tu ani spisanej konstytucji, którą można byłoby złamać, ani trybunału, który należałoby mieć w posiadaniu. Dlatego gwałtowne wydarzenia w Warszawie, przed brytyjską prasą postawiły trudne zadanie.
Najpierw jednak kilka słów wyjaśnienia na temat różnic ustrojowych pomiędzy Polską a Zjednoczonym Królestwem. W UK najwyższą władzą jest Parlament i jego ustawy stoją nawet ponad wyrokami Sądu Najwyższego, który działa zresztą od nie tak dawna, bo zaledwie od 2009 roku. Czy Supreme Court nie jest więc ważny? Ależ jest, bo ogranicza samowolę rządu. Gdy Boris Johnson w 2019 roku próbował za pomocą kruczków prawnych zawiesić obrady parlamentu, Sąd Najwyższy mu na to nie pozwolił. To może się nam nie mieścić w głowie, ale w UK wiele spraw jest rozstrzyganych na zasadzie zwyczajów i konwenansów. Po prostu pewne rzeczy się robi, a innych nie. Choć prawo tego oficjalnie, żadnym dokumentem nie zabrania. Umówiono się na przykład, że król zawsze powołuje premiera, którego wybierze parlament. A w bieżącą politykę król się nie wtrąca, bo choć – jak każdy – ma swoje poglądy, to ujawnianie ich i sprzyjanie jednej stronie sporu politycznego, po prostu monarsze „nie uchodzi”.
A wracając do brytyjskiej prasy i komentarzy związanych z wydarzeniami weekendu pod Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie. Obszerne teksty o sytuacji w Polsce zamieścił The Guardian, The Daily Telegraph, BBC, Financial Times, Sky News, czy GBNews, w którym swój wieczorny show ma przywódca Partii Reform polityk Nigel Farage.
Jedynie Farage zdecydowanie opowiedział się po stronie polskiej prawicy, jednoznacznie krytykując rząd premiera Tuska i wyrażając „poważne zaniepokojenie” zamieszkami w Warszawie. Pozostałe media starały się przedstawić opinie obu stron konfliktu. A cytując ekspertów najczęściej odwoływały się do profesora Marcina Matczaka (The Guardian i BBC). Zapewne dlatego, że prawnik ten jest w Polsce uznawany za stronnika liberalno-lewicowego rządu, więc jego krytyka działań rządu i policji za akcję pod Trybunałem ma większy ciężar gatunkowy, niż dość przewidywalne wypowiedzi polityków.
Z naszego punktu widzenia ciekawa jest też próba zrozumienia czym jest nasz Trybunał Konstytucyjny. Podjął się tego reporter GB News, tym razem w rozmowie z ekspertką od spraw europejskich Katie Lam. Wbrew nadziejom młodego reportera ekspertka nie potwierdziła jego przypuszczeń, że trybunał w Warszawie to to samo co Sąd Najwyższy w Stanach Zjednoczonych, z nieusuwalnymi, mianowanymi dożywotnio sędziami i niepodważalnymi wyrokami respektowanymi przez wszystkie strony konfliktu politycznego.
Brytyjskie media unikają jednoznacznego rozsądzenia kto w tym sporze ma rację. Nie ułatwiają też swoim czytelnikom życia, obficie cytując skrajnie odmienne opinie polskich uczestników życia politycznego. Swoje relacje zaczynają od bezstronnego nakreślenia co się stało (niezaprzysiężenie przez prezydenta wybranych przez Sejm sędziów, brak zwołania zgromadzenia ogólnego sędziów trybunału, zawieszenie prezesa i wiceprezesa, organizowane przez prawicowe partie demonstracje pod trybunałem, przerwanie przez prezydenta Nawrockiego wizyty w Senegalu, jego powrót do Warszawy i wtargnięcie do trybunału, przepychanki z sędziami). Zwróciły też uwagę brytyjskiej prasy dymisje „prezydenckich” ambasadorów w Chinach i Rumunii, a także dość sarkastyczny w tonie komentarz ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego. Cytowany jest twitt posła PiS Arkadiusza Mularczyka o „zamachu stanu” przeprowadzanym przez rząd Donalda Tuska, jak i wypowiedź premiera o tym, że się nie ugnie przed bezprawną presją.
We wnioskach najczęściej optymistycznie zakłada się, że Polska przetrwa tą awanturę, bo jest dość stabilnym krajem, a obecne niepokoje są jedynie wstępem do brutalnej przyszłorocznej kampanii wyborczej.
Co na to Polacy żyjący w UK? Zapewne dowiemy się odwiedzając sekcję komentarzy. A może polskie spory z perspektywy dwóch tysięcy kilometrów nie są tak istotne?
