Bring The Fire Project: ogień buntu w Sefton Park
Bring The Fire Project robią gigantyczne widowiska w Royal Albert Dock czy podczas festiwalu River of Lights. Ale ich prawdziwym sercem pozostają te skromne, intymne spotkania dla lokalnych mieszkańców.
Są takie weekendy, kiedy Sefton Park zamienia się w absolutne centrum liverpoolskiego wszechświata, a zielone trawniki Merseyside uginają się pod ciężarem piknikowych koców, rodzinnego gwaru, zapachu grillowanego jedzenia i – nie oszukujmy się – ton śmieci zostawionych przez wybitnie leniwych uczestników, święcie przekonanych, że „ktoś to przecież posprząta”. Mimo że kosz na śmieci stoi zazwyczaj jakieś dwa metry dalej, plastikowe kubki i jednorazowe tacki latają po okolicy z gracją godną tutejszych mew. Ale wiedziałem, że sobota, 20 czerwca 2026 roku, będzie inna. To dzień zderzenia dwóch zupełnie różnych światów.
Z jednej strony, kultowy festiwal Africa Oyé – niegdyś absolutny klejnot bezpłatnej kultury na Merseyside – po raz pierwszy w swojej 33-letniej historii musiał skapitulować przed bezlitosną ekonomią, rosnącymi kosztami infrastruktury i rygorami prawnymi. W tym roku za wejście na trawę w Sefton Park trzeba zapłacić od £6.00 do £11.00. To smutny, wręcz przygnębiający znak naszych czasów, w których nawet zwykłe wyjście do parku zaczyna wymagać od nas okazywania biletów albo przynajmniej solidnie nabitej karty płatniczej. Przestrzeń rekreacyjna powoli przestaje należeć do mieszkańców, a staje się kolejnym płatnym towarem. I dokładnie w tym samym czasie, na tym samym zielonym dywanie Sefton Park, ktoś postanowił rozpalić ogień buntu. I to dosłownie.
O tym, że ekipa z Bring The Fire Project szykuje coś specjalnego, wiedziałem już wcześniej od mojego dobrego przyjaciela z liverpoolskiej ziemi – i przy okazji ziomka z Podkarpacia – Adriana Sokołowskiego, który kręci się w tym zespole od lat. Ale oliwy do ognia dolał sam Szymon Mamys. „Sai”, bo tak na niego wołają wszyscy na Merseyside, którzy choć raz podnieśli głowę w ciemną noc i zobaczyli tańczące w powietrzu iskry, założył ten projekt czternaście lat temu, w 2012 roku. Szymon zaczynał skromnie: krok po kroku poznawał lokalną społeczność cyrkową i zdobywał doświadczenie, prowadząc pierwsze warsztaty tańca z ogniem w Liverpoolu. Dziś prowadzi największe stowarzyszenie tancerzy ognia, nauczycieli rzemiosła cyrkowego oraz teatru ognia i światła w całym regionie North West. Bring The Fire Project nie zamyka się na początkujących – wręcz przeciwnie, prowadzą też warsztaty dla amatorów wygibasów z ogniem, którzy chcą poprawić swoje umiejętności w kręceniu ogniem.
Musimy tu jednak postawić sprawę jasno. To nie był kolejny wyreżyserowany i sztywno zaplanowany występ. Liverpool Fire Session to rasowy, spontaniczny fire jam – wolne, otwarte i w pełni darmowe spotkanie dla lokalnej społeczności i artystów ogniowych. Nie ma tu scenariusza, nie ma reżysera, nie ma planu ani sztywnej rozprawki godzinowej. To czysta, żywa improwizacja, radosne dzielenie się umiejętnościami i spontaniczna zabawa z żywiołem wtedy, kiedy uczestnicy poczują akurat taką chęć.
My, Polacy, ten żywioł mamy po prostu zapisany w kodzie genetycznym. Gdy nadchodzi czerwiec, w naszych głowach odzywają się echa dawnych rytuałów – Nocy Kupały, zwanej też Sobótką. To stary, pogański czas, w którym nasi przodkowie palili wielkie stosy, tańczyli i skakali przez płomienie, żeby oczyścić głowy ze złych myśli i zażegnać sąsiedzkie spory. W warunkach szorstkiej, emigranckiej rzeczywistości, w obcym kraju, te prastare zwyczaje nabierają nowego, niezwykle ważnego znaczenia. Kiedy stoisz po zmroku nad jeziorem w Sefton Park i patrzysz, jak tańczące płomienie rozświetlają ciemną wodę, nagle wszystkie podziały znikają. Ogień staje się uniwersalnym, pozawerbalnym językiem. Nie ma znaczenia, czy twój angielski kuleje, czy posługujesz się nim z nienagannym akcentem scouse – w blasku ogniska wszyscy jesteśmy tacy sami.
Właśnie to jest najpiękniejsze w działalności Bring The Fire Project. Owszem, robią gigantyczne, profesjonalne widowiska w dokach Royal Albert Dock, występują podczas festiwalu River of Light czy chińskiego Nowego Roku. Ale ich prawdziwym sercem pozostają te skromne, intymne spotkania dla lokalnych mieszkańców. Szymon często powtarza, że kontakt z ogniem to nie tylko spektakularne sztuczki, ale też forma dbania o zdrowie psychiczne, swoisty trening uważności i mindfulness, który pozwala zresetować przebodźcowany mózg i wrócić do radosnego bycia tu i teraz. Jeśli obserwując sobotni jam poczuliście, że sami chcielibyście spróbować okiełznać ten wymagający żywioł, ekipa regularnie organizuje warsztaty tańca z ogniem dla początkujących. To bezpieczna, profesjonalnie nadzorowana przestrzeń, w której pod okiem doświadczonych instruktorów można postawić swoje pierwsze kroki, pokonać własne lęki i poczuć niesamowitą, uwalniającą siłę ukrytą w ruchu.
To kultywowanie lokalnej społeczności ma zresztą znacznie głębszy wymiar. Bring The Fire Project to również twórcy niezwykłego, niedochodowego przedsięwzięcia – Liverpool Fire Arts Festival. Festiwal, który narodził się w 2015 roku w murach dawnego magazynu w Baltic Triangle, po dziesięcioletniej przerwie powrócił z hukiem w maju 2025 roku. Łącząc zapierające dech w piersiach popisy tancerzy ognia z wielkoformatowymi projekcjami 3D przygotowanymi przez tutejsze Focal Studios, artyści dosłownie zaczarowali St Luke’s Bombed Out Church oraz przestrzeń The Black-E. Choć organizacja tak potężnego widowiska to tytaniczna praca oparta na społecznych zbiórkach i pasji, Szymon ma głęboką nadzieję, że w przyszłym roku – w 2027 – festiwal powróci do Liverpoolu z kolejną, jeszcze bardziej widowiskową edycją, by znów udowodnić, jak wielką siłę ma tutejsza, niezależna scena.
fot: Rado Chmiel/UK LIVE
