Coorie, czyli szkocki sposób na jesień

Deszcz pada poziomo, wiatr próbuje wyrwać parasol z ręki, dzień kończy się zdecydowanie za wcześnie. W Szkocji trudno byłoby jednak czekać na lepszą pogodę przez kilka miesięcy. Dlatego powstało coorie.

Zamiast uciekać przed jesienią i złościć na złą pogodą można zrobić coś znacznie prostszego: zaakceptować jesień i nauczyć się z niej korzystać. Termin coorie oznacza wtulenie się, przytulenie, zaszycie w bezpiecznym i wygodnym miejscu. Współczesne znaczenie jest jednak znacznie szersze. Coorie stało się określeniem pewnego sposobu życia – spokojniejszego, bliższego naturze, lokalnym tradycjom i prostym przyjemnościom. Nie chodzi więc o to, żeby jesienią zamknąć się w domu pod kocem. Przeciwnie: jedną z najważniejszych zasad coorie jest korzystanie z tego, co znajduje się za drzwiami.

I właśnie tym szkockie coorie różni się od popularnego duńskiego hygge. Hygge kojarzy się przede wszystkim z przytulnym wnętrzem, świecami, gorącym napojem i czasem spędzanym z bliskimi. Coorie ma podobny element komfortu, ale dodaje do niego coś bardzo szkockiego: wiatr, deszcz, góry, wybrzeże, lasy i dziką przyrodę. Można wyjść na długi spacer w kiepskiej pogodzie, wrócić przemarzniętym do domu, rozpalić ogień i dopiero wtedy naprawdę docenić ciepło.

W pewnym sensie coorie jest więc sztuką czerpania przyjemności z kontrastów. Najpierw spacer po plaży, kiedy wieje od morza. Potem gorąca herbata. Najpierw mokry las i błoto na butach. Potem sucha para unosząca się nad wanną. Najpierw zimny wiatr na szlaku, później wełniany koc i coś dobrego do jedzenia. W szkockim wydaniu jesień nie jest porą, którą trzeba przeczekać.

Posłuchaj jak Sergiusz Pinkwart z UK LIVE opowiada o coorie w Polskim Radiu:

Samo słowo ma zresztą starszą historię. Coorie jest słowem tradycyjnie związanym między innymi z pochylaniem się, kucaniem czy wtulaniem się w poszukiwaniu schronienia. Współczesne znaczenie jako stylu życia spopularyzowała przede wszystkim dziennikarka Gabriella Bennett, autorka wydanej w 2018 roku książki „The Art of Coorie: How to Live Happy the Scottish Way”. Bennett opisała coorie jako sposób czerpania komfortu i dobrego samopoczucia z tego, co oferuje szkockie otoczenie – od krajobrazu i tradycji po jedzenie, wnętrza i sposób spędzania wolnego czasu.

Książka szybko sprawiła, że termin wyszedł poza Szkocję i zaczął być przedstawiany jako szkocka odpowiedź na hygge. Ale sama Bennett podkreślała, że nie chodzi o kupowanie kolejnych świec, koców i dekoracji, które mają stworzyć „przytulne” wnętrze. Coorie ma być raczej sposobem patrzenia na codzienność.

Coorie nie wymaga właściwie żadnych zakupów. Można wykorzystać koc, który już mamy, ugotować coś z lokalnych produktów, pójść na spacer, spotkać się ze znajomymi albo po prostu odłożyć telefon i przez kilka godzin nie zaglądać do mediów społecznościowych. W rozmowie opublikowanej w „The Courier” jesienią 2025 roku Bennett mówiła właśnie o takich prostych praktykach: spacerach, rękodziele, korzystaniu z lokalnych produktów, gotowaniu i dniach bez telefonu.

W tym sensie coorie jest także trochę filozofią antykonsumpcyjną. Zamiast kupować rzeczy, które mają stworzyć określony nastrój, chodzi o to, żeby zauważyć, co już mamy wokół siebie. Stary fotel, książka, kominek, domowy posiłek, spacer po okolicy, spotkanie z przyjaciółmi – żadna z tych rzeczy nie jest szczególnie spektakularna. Razem mogą jednak dać dokładnie to, o co w coorie chodzi. A szkocka jesień wyjątkowo dobrze się do tego nadaje.

Gdy liście zmieniają kolor, krajobraz staje się bardziej dramatyczny, a deszcz sprawia, że wodospady i rzeki nabierają siły. VisitScotland od lat wykorzystuje jesień jako jeden z najlepszych momentów na poznawanie kraju. W materiałach dotyczących tej pory roku pojawiają się spacery po lasach i wybrzeżu, jesienne krajobrazy, obserwowanie dzikiej przyrody, a także coraz dłuższe wieczory i miejsca, w których można po prostu zaszyć się po dniu spędzonym na zewnątrz. To zresztą bardzo szkockie podejście do pogody: nie pytamy, czy będzie padać. To przecież wiadomo. Pytamy, co chcemy robić mimo deszczu.

Można więc pojechać nad morze, przejść się fragmentem wybrzeża, wejść na wzgórze albo wybrać się do lasu. Można posiedzieć na ławce z widokiem na jezioro, nawet jeśli po pięciu minutach zacznie padać. Można też zrobić coś bardziej ekstremalnego – szkockie wydanie coorie obejmuje nawet zimne kąpiele w jeziorach czy morzu, po których przyjemność z wejścia do ciepłego pomieszczenia staje się wyjątkowa.

A potem przychodzi druga część rytuału: ciepły dom, ogień w kominku, dobra książka, rozmowa przy stole, kubek herbaty albo kieliszek czegoś mocniejszego. Do tego jedzenie, które ma być przede wszystkim sycące i dawać poczucie komfortu. Wśród przykładów kojarzonych z coorie pojawia się choćby Cullen skink – tradycyjna szkocka zupa z wędzonego łupacza, ziemniaków i mleka. To nie jest kuchnia projektowana pod zdjęcie na Instagramie. Ma przede wszystkim rozgrzewać i dobrze smakować. I o to w tym wszystkim chodzi.

fot: UK LIVE